تحقيق در لفظ « كلم » در حقيقت لفظ « كلم » اختلاف است : برخى آن را جمع « كلمه » دانسته‌اند و گروهى ديگر گفته‌اند : كلمه و كلام از اين لفظ مشتقّ مىباشند . مرحوم نجم الائمّه در مقام تضعيف قول دوّم فرموده است : اين اشتقاق به نظر بعيد مىرسد . برخى از اهل تحقيق وجه استبعاد را اينطور تقرير كرده‌اند : بين مشتقّ و مشتقّ منه بايد مناسبت معنويّه موجود باشد و الّا اشتقاق صورت نگيرد و اين مناسبت بين كلم و كلمه و كلام مستبعد است از اينرو اشتقاق آن دو از اينكلمه نيز بعيد مىباشد . سپس مرحوم نجم الائمّه فرموده است : حقّ اينستكه « كلم » جنس كلمه بوده و همچون تمر و تمره و ابدا لفظ مجرّد از « تاء » جمع براى مجرّد از آن نمىآيد . شارح نيز گويد : رأى صحيح آنست كه لفظ « كلم » بفتح كاف و كسر لام اسم جنس جمعى است همچون قوم و طائفه . مؤلف گويد : اسم جنس ، اسمى است كه برماهيّت دلالت كند بدون ملاحظه كثرت و قلّت و از آن به ماهيّت لا به شرط تعبير مىكنند مانند : ماء و رجل . و آن يا در معنا مفرد است همچون دو مثال مذكور و يا جمع مىباشد نظير « كلم » كه اسم جنس جمعى است . قوله : هى الكلم : ضمير « هى » به اسم و فعل و حرف عود مىكند . قوله : يتألّف منها الكلام : ضمير در « منها » به اسم و فعل و حرف عود مىنمايد .